Moody street scene through a rain-covered window in Palakkad, India, capturing evening traffic.
|

Aquaplaning – co to jest, przy jakiej prędkości powstaje i jak z niego wyjść?

Moody street scene through a rain-covered window in Palakkad, India, capturing evening traffic.


Aquaplaning – co to jest, przy jakiej prędkości powstaje i jak z niego wyjść?

Strona główna > Blog > Poradnik kursanta

Intensywne opady deszczu i woda zalegająca w koleinach to idealne warunki do powstania jednego z najbardziej niebezpiecznych zjawisk na drodze. O akwaplanacji mówi się wtedy, gdy bieżnik opony nie nadąża z odprowadzaniem wody, przez co samochód traci kontakt z asfaltem i zaczyna bezwładnie sunąć po wodzie. Pojazd staje się wówczas niesterowny, a kierownica nienaturalnie lekka. Zrozumienie mechanizmu powstawania poduszki wodnej oraz znajomość odpowiednich reakcji za kierownicą to klucz do bezpiecznego wyjścia z takiego poślizgu.

Opona w samochodzie w trakcie deszczu działa jak pompa. Jej głównym zadaniem na mokrej drodze jest przecinanie tafli wody i wyrzucanie jej na boki przez rowki bieżnika, aby guma mogła dotknąć szorstkiego asfaltu.

  • Jeśli wjedziesz w kałużę zbyt szybko lub wody jest zbyt dużo, opona nie nadąża z jej odprowadzaniem.
  • W tym ułamku sekundy przed oponą tworzy się klin z wody, który dosłownie unosi koło do góry. Samochód przestaje jechać po asfalcie i zaczyna sunąć po tafli wody. W tym momencie tracisz nad nim całkowitą kontrolę.

Błędem jest myślenie, że poślizg wodny zdarza się wyłącznie na autostradach. Prędkość graniczna zależy od ilości wody na drodze i kondycji opon. W typowych warunkach zjawisko to występuje w okolicach 70-90 km/h.
Kluczowa jest jednak głębokość bieżnika. Fabrycznie nowa opona (około 8 mm bieżnika) może stracić przyczepność w głębokiej kałuży przy 80 km/h. Jednak opona z bieżnikiem zużytym do 3 mm zacznie „płynąć” w tych samych warunkach już przy prędkości około 50 km/h. Zgodnie z polskim prawem minimalna głębokość to 1,6 mm, jednak w praktyce jest to opona całkowicie „łysa”, która nie zapewnia żadnego bezpieczeństwa w deszczu.

Ludzki instynkt podpowiada w takich sytuacjach rozwiązania, które na drodze są wyrokiem. Aby bezpiecznie wyjść z opresji, zachowaj spokój i zastosuj się do poniższych zasad:

  • Zdejmij nogę z gazu: Pozwól, by samochód sam zaczął wytracać prędkość dzięki naturalnemu oporowi wody.
  • Wciśnij sprzęgło: Odcina to napęd na koła i zapobiega gwałtownemu szarpnięciu silnika w momencie, gdy opony nagle odzyskają kontakt z asfaltem.

Jeśli jeździsz z automatyczną skrzynią biegów, po prostu całkowicie zdejmij nogę z gazu. Pod żadnym pozorem nie odrywaj rąk od kierownicy, by w panice wrzucać bieg jałowy (N)! Zostaw dźwignię w pozycji D i skup się wyłącznie na torze jazdy.

  • Trzymaj kierownicę mocno i prosto: Nie wykonuj żadnych gwałtownych ruchów. Jeśli skręcisz kierownicę w panice, auto po przebiciu się przez wodę z ogromną siłą wystrzeli w bok.
  • Absolutnie nie wciskaj hamulca: Zablokowanie kół na wodzie (nawet z systemem ABS) sprawi, że gdy opona dotknie asfaltu, zadziała jak katapulta, wyrzucając pojazd w głęboki poślizg.

Jak widzisz, w starciu z aquaplaningiem kluczową rolę odgrywa fizyka, a dokładniej kondycja Twoich opon. To one są jedynym elementem łączącym ważący ponad tonę samochód z drogą. Nawet najlepsze reakcje za kierownicą i zaawansowane systemy bezpieczeństwa nie pomogą, jeśli bieżnik nie poradzi sobie z odprowadzeniem wody.
Dlatego samo zwalnianie przed kałużami to za mało. Podstawą jest jazda na właściwym ogumieniu. Tylko jak je wybrać, widząc tysiące możliwych opcji w Internecie? Zastanawiasz się, co oznaczają te wszystkie tajemnicze ciągi liter i cyfr na boku opony? Nie wiesz, czy warto dopłacać tysiące złotych za markę premium, czy może tańsza klasa średnia w zupełności wystarczy do Twojego stylu jazdy?
W kolejnym artykule na naszym blogu rozłożymy temat opon i felg na czynniki pierwsze. Nauczymy Cię błyskawicznie czytać ich rozmiary, omówimy rodzaje ogumienia i podpowiemy, w które parametry faktycznie warto zainwestować, a gdzie producenci próbują po prostu wyciągnąć od Ciebie dodatkową gotówkę.

PYTANIA

Występuje najczęściej podczas pokonywania zakrętów. Siła odśrodkowa wypycha pojazd na zewnątrz łuku, podczas gdy opony unoszą się na warstwie wody, uniemożliwiając utrzymanie zamierzonego toru jazdy.

Choć może to potęgować stres na mokrej drodze, wibracje przy wyższych prędkościach to zazwyczaj objaw źle wyważonych kół lub uszkodzonej felgi, a nie samego poślizgu wodnego.

Nie. System ABS zapobiega blokowaniu kół podczas hamowania, gdy opona ma kontakt z asfaltem. Kiedy samochód unosi się na poduszce wodnej, elektronika staje się bezradna, ponieważ koła nie mają przyczepności. Wciśnięcie hamulca w tej sytuacji jest bardzo niebezpieczne i może doprowadzić do gwałtownego poślizgu w momencie, gdy auto nagle dotknie asfaltu.

Z punktu widzenia fizyki szersze opony są bardziej narażone na aquaplaning. Posiadają one większą powierzchnię styku z jezdnią, przez co ich bieżnik musi odprowadzić znacznie więcej wody w tym samym czasie. Węższa opona łatwiej „przecina” taflę wody, co przesuwa granicę utraty przyczepności na wyższe prędkości.